De Sint-Gertrudiskerk en het Stadhuis

De eclectische hoofdkerk van Wetteren, in rode baksteen met witte omlijsting, werd gebouwd in 1866. Naast de vele kunstschatten uit de oude kerk, bevinden zich in de Sint-Gertrudiskerk verschillende merkwaardige schilderijen, glasramen en een gepolychromeerd hoogaltaar.

Oude kerk

In een akte van 1098 schonk Manasses, bisschop van Kamerijk, de altaarrechten van de kerk van Wetteren aan het kapittel van Onze-Lieve-Vrouw te Kamerijk. In de 11de eeuw had Wetteren dus al een kerk. In de 12de eeuw werd deze kerk vervangen door een romaanse kerk, die in het midden van de huidige Markt stond. De kerk werd verschillende keren door zware branden geteisterd. Een eerste keer in 1579, toen ze door de Gentse geuzen werd geplunderd. Een tweede keer in 1604 en nog eens in 1679, toen spelende kinderen brand stichtten in de Hoogstraat. Zowat het hele dorp brandde toen af.

foto van de Sint-Gertrudiskerk op de Markt
Huidige kerk

Tegen het midden van de 19de eeuw was de bevolking van Wetteren aangegroeid tot ongeveer 9300 inwoners. De oude parochiekerk werd te klein. In 1861 werd begonnen met de bouw van een nieuwe kerk, naar plannen van architect Louis Minard uit Gent. In 1866 werd de nieuwe kerk ingewijd, nog zonder toren. Die raakte pas af in 1868.

De Sint-Gertrudiskerk is van ver buiten Wetteren zichtbaar. Bij de wel heel bijzondere constructie vallen het hoge middenschip en de uitzonderlijke westertoren op.

De nieuwe kerk kwam er na heel wat heen en weer gepraat tussen de kerkelijke overheden en de wereldlijke instanties. De pastoor zag liever de oude kerk vergroot. Burgemeester Charles Hippolyte Vilain XIIII wilde een ruime marktplaats tot stand brengen met aan de ene zijde een grote kerk en daar tegenover een groot gemeentehuis, dat Wetteren tot eer moest strekken.

Kunstschatten

  • •het hoofdaltaar van de Bruggeling F. Dumon (1877).
  • •de witstenen communiebank (19de eeuw), met afbeeldingen en symbolen uit de bijbel
  • •de witmarmeren doopvont (1700), overgebracht uit de oude kerk.
  • •de 18de eeuwse preekstoel met de bustes van de vier westerse kerkvaders en beelden van Sint-Gertrudis, haar zuster de heilige Begga en een engel.
  • •het Christusbeeld uit de 17de eeuw.
  • •het schilderij 'De Mystieke Mis van de Heilige Gregorius' (1480), toegeschreven aan het atelier van Hugo Van der Goes, geschonken door burggraaf Hippolyte Vilain XIIII, bij zijn huwelijk in 1841.

Rechtvaardige Rechters

Tijdens de zoektocht naar 'De Rechtvaardige Rechters' werd de Sint-Gertrudiskerk meermaals grondig uitgekamd. De verdachte van de diefstal, Arsène Goedertier, is immers jarenlang koster-organist van de Sint-Gertrudiskerk geweest.

Openingsuren

De kerk is elke dag te bezichtigen in de voormiddag. Voor een bezoek op andere tijdstippen neemt je contact op met de dienst Toerisme Wetteren, ook begeleide groepsbezoeken zijn mogelijk.

Het stadhuis

Foto van het historische stadhuis op de Markt

Burgemeester Vilain XIIII wou een prestigieus Marktplein creëren met aan de ene kant een grote kerk en ertegenover een majestueus 'stadhuis', zoals de Wetteraars hun gemeentehuis gemeenzaam noemen. De burgemeester en de ontwerper, Ferdinand De Noyette uit Gentbrugge, en na zijn dood zijn broer Modeste, lieten zich inspireren door de Franse klassieke architectuurtraditie.

De bouw werd in 1873 voltooid. In 1952 werd het stadhuis uitgebreid met een langwerpige nieuwbouw in de Kerkstraat. Dit deel is niet erkend als monument.

Het stadhuis is een mooi voorbeeld van klassiek gericht eclecticisme. Dit is het vermengen van verschillende stijlen en technieken. De buitengevel van het stadhuis bevat vooral barokelementen, het interieur is neoklassiek.

Voor de barokke buitengevels is onderaan hardsteen gebruikt en erboven baksteen afgewisseld met sierelementen in zandsteen. Over bijna de volledige breedte van de voorgevel staat een hardstenen bordestrap met een balusterborstwering.

Het interieur heeft bijna geheel haar oorspronkelijke indeling bewaard. Wel is de trap gemoderniseerd en heeft de trapzaal op de tweede verdieping een vlakke overzoldering gekregen. De bovenste bouwlaag van de hal is daardoor aan het oog onttrokken. Boven de zoldering bevindt zich een open houten galerij die afgezet is door een lagere balusterwering en waarvan de steunpilaren uitgewerkt zijn als klassieke figuren, 4 bebaarde mannen en 8 jongelingen.

Een andere merkwaardige ruimte is de oorspronkelijke feestzaal vooraan op de eerste verdieping, later gebruikt als vredegerecht en als lokaal voor de technische dienst, nu gebruikt door de diensten Personeel en organisatie en GIS. De trouwzaal is door de Wetteraars wellicht het best gekend. Zij was oorspronkelijk vredegerecht en werd ook nog gebruikt als raadszaal.

Beschermd als monument bij Besluit van de Vlaamse gemeenschap van 27 augustus 1999.

Adres: Beide monumenten zijn te bezichtigen op de Markt te Wetteren.

Begeleide bezoeken kan je aanvragen bij Toerisme Wetteren.


Meer weten?